De laatste jaren staat het na een fikse zomerbui steeds vaker blank in Nederlandse achtertuinen. Terrassen veranderen in tijdelijke vijvers, het gazon blijft dagenlang drassig en de regenpijp kan het water simpelweg niet snel genoeg wegwerken. Steeds meer tuinbezitters kiezen daarom voor een wadi: een verlaagd stuk tuin dat regenwater tijdelijk vasthoudt en langzaam laat wegzakken. Wat begon als een truc van waterschappen om rioolstelsels te ontlasten, duikt nu ook op in gewone achtertuinen.
Waarom je tuin steeds vaker blank staat
Het probleem zit niet alleen in de hoeveelheid regen, maar ook in hoe die regen valt. Nederland krijgt gemiddeld niet per se meer neerslag, maar wel vaker extreme buien die in korte tijd tientallen millimeters water dumpen. Het riool is daar niet op berekend en ook je tuin niet, zeker niet als een groot deel van het oppervlak bestaat uit tegels of bestrating. Elke vierkante meter verharding is een vierkante meter waar water niet de grond in kan, dus stroomt het naar het laagste punt: vaak precies waar je niet wilt dat het staat.
Wie zijn tuin al eens grondig heeft aangepakt, herkent dit probleem misschien uit ervaring. Als je je tuin van verwaarloosd naar verbluffend transformeert, is het slim om waterafvoer meteen mee te nemen in het ontwerp in plaats van het achteraf op te lossen.
De wadi, een kuil die meer doet dan je denkt
Een wadi is in de kern niets anders dan een verlaagd gedeelte van de tuin, meestal beplant met grassen of vaste planten die tegen zowel natte als droge periodes kunnen. Bij een hoosbui loopt het water erin, blijft het daar een tijd staan en zakt het vervolgens rustig de bodem in. Geen pomp, geen techniek, gewoon zwaartekracht en een stukje grond dat lager ligt dan de rest.
Het scheelt dat een wadi er ook nog eens aantrekkelijk uit kan zien. Combineer hem met vochtminnende planten en siergrassen en je hebt in de zomer een groene border, terwijl hij bij regen zijn nut bewijst. Wie al bekend is met siergras in de tuin, kan die kennis direct gebruiken: veel van deze grassoorten verdragen zowel korte periodes van water als droogte, en zijn daarmee ideaal voor de rand van een wadi.
Regenwater opvangen zonder ingewikkelde installatie
Niet iedereen heeft ruimte voor een wadi, en dat hoeft ook niet. De simpelste stap is de regenpijp afkoppelen van het riool en aan te sluiten op een regenton. Voor een gemiddeld dak van een rijtjeshuis loopt daar bij een stevige bui zo honderden liters doorheen, water dat je vervolgens gewoon kunt gebruiken om de planten mee te geven in een droge periode.
Wil je meer capaciteit, dan zijn er modulaire ondergrondse systemen die per element ruim 150 liter kunnen opslaan en die je onder een pad of terras verstopt. Je ziet er dan niets van, maar bij een hoosbui verdwijnt het overtollige water eerst in die tank in plaats van in het riool of in je woonkamer. Volgens Milieu Centraal is het combineren van meerdere kleine maatregelen vaak effectiever dan één grote ingreep, juist omdat regenwater op verschillende plekken in de tuin tegelijk problemen kan veroorzaken.
Een groendak als extra buffer
Heb je een schuur, garage of aanbouw met een plat dak, dan is een sedumdak een van de weinige ingrepen die zowel wateroverlast als hittestress aanpakt. Zo'n dak bestaat uit een laag substraat met vetplantjes die een flink deel van de regen vasthouden voordat het via de regenpijp naar beneden komt. Bij een normale bui blijft het water gewoon in de beplanting hangen en verdampt het weer, en pas bij langdurige of hevige regen loopt het over naar de afvoer. Als bijkomend voordeel houdt zo'n dak de schuur in de zomer een stuk koeler.
Tegels eruit, groen erin
De grootste winst zit vaak niet in nieuwe techniek, maar in het weghalen van verharding. Elke tegel die plaatsmaakt voor gras, bodembedekkers of een border is een stukje grond dat weer water kan opnemen. Dat hoeft niet je hele terras te zijn: begin bij de randen, langs de gevel of onder de regenpijp, waar water toch al de neiging heeft zich te verzamelen.
Heb je nog kale plekken in de tuin waar je twijfelt wat er moet komen, dan zijn bodembedekkers voor je achtertuin een logische keuze. Ze houden de bodem vochtig zonder te verzadigen, onderdrukken onkruid en zorgen dat regenwater langzaam de grond intrekt in plaats van weg te spoelen naar het laagste punt van je tuin.
Waar je dit najaar het beste mee begint
Een complete wadi aanleggen is een weekendklus, maar de eerste stap kan vandaag al: kijk waar het water in je tuin na een bui blijft staan en waarom. Vaak wijst dat meteen naar de oplossing, of dat nu een regenton onder de pijp is, een paar tegels die eruit mogen, of een verlaagd hoekje waar planten het water juist welkom heten. Met het najaar in aantocht en de kans op nieuwe hoosbuien die alleen maar toeneemt, is dit het moment om je tuin daar klaar voor te maken in plaats van na de volgende bui weer met een dweil buiten te staan.